آشنایی با تاریخ وفرهنگ افغانستاناشاره

تحقيقي را كه پيشرو داريد  بخش سوم  تحقیق جامع تحت (عنوان آشناي با افغانستان  بر اساس آخرین آمار واطلاعات ) است كه به معرفي تاریخ وفرهنگ اين كشور، بر اساس آخرين آمار واطلاعات روز  مي پردازد.

مطالب اين مقاله شامل اطلاعاتي كامل راجع به موضوعات فوق الذکر می باشد و تلاش شده تاآنچه را كه راجع به اين سرزمين لازم است دانسته شود، تهيه وتدوين گردد.

 مطالب پيشرو نتيجه تحقيق وپژوهشي است كه از منابع گوناگون انترنتي وكتب معتبر تهيه وتدوين شده است. 

ج) تاریخ

تاریخ  یک کشور ، سرگذشت مردمان است که در سرزمین معینی زندگی نموده  ودر طول سالیان متمادی وبر اثر گذشت زمان در عرصه های مختلف زندگی آنان شکل می گیرد. ملتی سعادتمند خواهد شد که با سابقه تاریخی خود آشناباشد وگذشته خویش را چراغ راه آینده قرار داده وبا چشمان بازبسوی ساختن آینده بهتر حرکت نماید.تاریخ افغانستان دربردارنده موضوعات مختلف ، راجع به سرگذشت مردمان این سرزمین وتحولات مربوط به آن می باشد.

تاريخ دور

سرزميني كه امروز افغانستان ناميده مي شود دو،سه هزار سال قبل از ميلاد،سرزمين آباد وداراي شهر هاي پرنفوس بوده است ودر يك هزار سال قبل از ميلاد صنايع دستي،مسكوكات،طب،نجوم ، بناي وفلزكاري در اين منطقه رايج بوده كه در حفريات انواع واقسام وسايل قديمه به دست آمده است.                                                         

 گرچه اين منطقه تا سال هاي 550 قبل از ميلاد حكومت تشكيل نداده وبه قسم قبيله اي زندگي مي كردند ولي با آنهم در سالهاي 539 تا 545 قبل از ميلاد كه كوروش(مؤسس سلسله هخامنشيان) متوجه سرزمين هاي باختري شد مردم نواحي افغانستان كنوني به مدت پنج سال در برابر سپاه منظم ومجهز كوروش مقاومت كردند.[i]

دوره هاي تاريخ در اين سرزمين تقريبا دو هزاروششصد سال پيش از اين با ظهور زرتشت در باختري كه شهر مركزي آن بلخ به ام البلاد يا مادر شهرها شهرت يافت،آغاز مي گردد واز نگاه دگرگونيهاي عمده اجتماعي وفرهنگي به سه بخش اساسي تقسيم مي شود:

1-                                     دوره باستاني از پيدايش زرتشت تا نفوذ اسلام در افغانستان در سده هفتم بعد از ميلاد.

2-                                     دوره اسلامي از نفوذ اسلام تا اعلان استقلال افغانستان در سال 1919م(1298 ه.ش)

3-                                     دوره معاصر از اعلان استقلال به بعد كه دنباله دوره قبلي است.

در دوره باستا ن چند سلسله بر افغانستان حكومت كرده اند:

1-                هخامنشيان521 تا 486

2-                سلوكيان 331 تا1335

3-                كوشانيان از  سال40 220 ميلادي

4-                يفتلي ها 425 تا 566  ميلادي[ii]

نخستين دولت كوشاني افغانستان

بعد از انقراض سلسله سلوكيان مدت ها مردم افغانستان به حالت مهاجرت وكوچ نشيني زندگي مي كردند. هر قبيله از خود رئيسي داشتند تا اينكه رئيس قبيله كوشانيها توانست رؤساي ديگر را تابع خود سازد وبدين سان اولين  دولت كوشاني افغانستان در سال40 ميلادي بوجود آمد. اولين پادشاه آن كجو لافزس است كه هندوكش را عبور كرده كابلستان را فتح كرد وپارت ها شكست داد ودر غرب تا ايالت پارتيا وخراسان كنوني پيش رفت وتا سال 78 ميلادي دولت سراسري افغانستان تشكيل گرديد[iii]

دوره اسلامي

مردم افغانستان در طول سالهاي 20 تا 80 هجري به اسلام گرويدند وبعد از ظهور اسلام دراين سرزمين سلسله هاي زير بر افغانستان حكومت كرده اند كه عبارتند از:

1- طاهريان از 206 تا 259 ه.ق

2- شاهان صفاري از 254 تا 290 ه.ق / 867 تا 904م

3- شاهان ساماني از 261 تا 389 ه.ق/874 تا 999م

4- شاهان غزنوي از 351 تا 582 ه.ق/962 تا1186

4- سلاطين غور از 543 تا 612 ه.ق/1148 تا 1215م

5- خوارزم شاهيان از 470 تا 628/1077تا1231م

6- حكمرانان نان جغتائيه از624تا 760ه.ق/1227 تا1358م

7- پاد شاهان تيموريه از 807 تا 920ه.ق/1404 تا1513م  

8- سران هوتكي افغانستان  از1121تا 5114ه.ق

9- امراي ابدالي هرات از 1129 تا 1144 ه..ق [iv]

تاریخ مشترک

آغاز پادشاهی احمدشاه ابدالی در سال ۱۷۴۴ میلادی آغاز تاریخ مستقل افغانستان است.تاریخ قبل از این تاریخ عبارت از تاریخ مشترک افغانستان با برخی کشور های همسایه اش بویژه تاریخ کشور ایران است.

 شکل گیری

افغانستان از زمان تاجگذاری احمدشاه درانی در سال 1747م / 1126 ه.ش شکل گرفت. بعداز كشته شدن نادر شاه افشار در فتح آباد قوچان ،احمد شاه يكي از سرداران نادر بود به همراه سربازان افغان به قندهار رفتند در قندهار كه مركز بين الاقوامي افغانستان بود نور محمد خان(قوماندان عمومي نيروهاي افغاني) به خانهاي غلجاي وازبك وابدالي وهزاره وبلوچ وتاجيك پيشنهاد كرد كه جرگه اي تشكيل وپاد شاهي انتخاب شود. اين جرگه در اكتوبر سال1747 در عمارت "مزار شيرسرخ" در داخل قلعه نظامي نادر آباد منعقد گرديد ونُه روزدوام نمو.د در طي اين جلسات اتفاق آراء ممكن نمي شد . تا اينكه در روز نهم جرگه، طرفين يك نفر عضو جرگه را حَكَم تعيين كردند كه هر كه را او به سلطنت انتخاب كند همه با وي بيعت نمايند.شخص حَكم يك مرد روحاني بود كه به هيچ قبيله ، حتي قند هار تعلق نداشت واوهمان صابرشاه نام كابلي بود اين صوفي سياستمدار بر خاست واحمد شاه ابدالي را به حيث پاد شاه معرفي كرد وهم خوشه گندمي را در عوض تاج به كلاه او نصب نمود . بدين صورت نخستين پادشاه افغانستان انتخاب گرديد وكشور افغانستان شكل گرفت. در 25 سال حكومت احمد شاه قلمرو افغانستان گسترش پيدا نمود، البته محدوده آن زمان افغانستان با محدوده امروزيش متفاوت بود .پس از این تاریخ بخشهایی از افغانستان کم شد و بخش هایی بدان افزوده شد. از جمله این تغیرات جغرافیایی میتوان به موارد زیر اشاره کرد.[v]

الحاق هرات در معاهدهٔ پاریس توسط انگلیسها

حدود ۱۵۰ سال پيش، انگلیس با تصرف بخش‌هایی از جنوب ایران (بنادر خرمشهر و بوشهر و جزایر جنوب) ناصرالدین شاه قاجار را مجبور به قبول پیمان پاریس (۱۸۵۶) کرد. بر طبق این پیمان ایران از ادعای خود بر هرات چشم پوشی کرد و هرات در ۱۸۶۳ به افغانستان ملحق گشت.[vi]

جدایی قسمت هایی از آسیای مرکزی توسط روسها

روسها بسال ۱۸۶۴ ميلادی (۱۲۴۳ خورشيدی) ترکستان و بسال ۱۸۶۵ ميلادی (۱۲۴۴ خورشيدی) تاشکند و در سال ۱۸۶۸ ميلادی (۱۲۴۷ خورشيدی) سمرقند و بسال ۱۸۷۴ ميلادی (۱۲۵۳ خورشيدی) خیوه را تسخير كردند.[vii]

[جدایی بلوچستان توسط انگلیسها

در سال ۱۸۸۷ بلوچستان توسط انگلیسها به هند تحت حکومت بریتانیا ملحق شد.[viii]

جدایی نیمی از پشتونستان در معاهدهٔ دیورند توسط انگلیسها

در سال ۱۸۹۳ نیمهٔ شرقی پشتونستان طبق معاهدهٔ دیورند به هند تحت حکومت بریتانیا ملحق شد. [ix]

حاكمان افغانستان بعداز شكل گيري تا استقلال

1-  احمد شاه ابدالي 1747-1773 /   

2-  تيمور شاه 1773- 1793 /

3- شاه زمان 1793 – 1801 /

4-  شاه محمود 1801 – 1804 /

5-  شاه شجاع 1804 – 1809 /

6-  شاه محمود ( بار دوم) 1809 – 1818 /

7- دوست محمد خان 1818- 1863 /

8- شير علي خان 1863- 1878

9- محمد افضل خان          - 1867 /

10- محمد اعظم خان 1867- 1868 /

11- شير علي خان ( بار دوم) 1868- 1879 /

12- يعقوب علي خان 1879- 1880 /

13- اميرعبدالرحمن 1880- 1901 /

14- امير حبيب الله 1901- 1919 /                                                                       

افغانستان مستقل

استقلال افغانستان در 28 اسد 1298 ه.ش(1919م) توسط امير آمان الله خان از بريتانيا اعلان گرديد.  بعد از استقلال افغانستان حكومت هاي مختلفي براين كشور حكمراني كرده اند كه به قرار ذيل است:

 الف) نظام سلطنتي

     15-  امير آمان الله 1919- 1929 / 1298ه.ش- 28/10/ 1307

     16- حبيب الله كلكاني1929- 9 ماه/ 28/10/1307- 23/7/1308

     17- محمد نادر شاه 1929- 1933 / 23 /7/1308- 16/8/ 1312     

     18- محمد ظاهرشاه 1933- 1973/ 16/8/ 1312- 26 /4/ 1352

ب) نظام جمهوري

     19- محمد داودخان 1973- 1979 /26 /4/ 1352 – 7/2/ 1357

ج) رژيم كمونيستي

    20- نور محمد تركي 1979- 1980 / 7/2/ 1357- 25/6/ 1358

    21-حفيظ الله امين1980-3ماه و11روز/25/6/1358- 6/10/1358

     22- ببرك كار مل1980- 1987/6/10/ 1358- 14/2/ 1365

     23- داكتر نجيب الله 1978- 1993/ 14/2/ 1365- 28/11371 

د) حكومت اسلامي مجاهدين

     24- صبغت الله مجددي 1993- 2ماه/ 8/2/1371-8/4/1371 

     25- برهان الدين رباني 1993- 1998/ 8/4/1371-6/7/1375

ه) امارت اسلامي طالبان   

     26- ملا محمد عمر 1998- 2003/6/7/1375-22/8/1380

و) جمهوري اسلامي

   27- حامد كرزاي 2003- ---   / 8 /1380-   /   /     138

تاریخچه نام این کشور

1- آريانا: قديمي ترين نام افغانستان كه از عهد اويستا (هزارسال قبل از ميلاد) تا قرن پنجم ميلادي در طول يك ونيم هزار سال برين مملكت اطلاق مي شد، نام آريانا بود كه مفهوم (مسكن آريا) داشت و در اويستا اين نام بشكل ايريا ذكر گرديده كه در مقابل آن نام توريانا قرار داشت يعني آريائي هاي توريائي ماوذاي جيهون كه در حالت بدوي زندگي داشتند. درهرحال همين نام ايرياناوآريانا افغانستان بود كه بعدها درمملكت فارس (پارسه) با تغيير اندكي ( ايران) قبول شد.[x]        

     2- خراسان : بعد از قرن سوم ميلادي كلمه خراسان كه در معني مشرق ومطلع آفتاب است پيدا شد واز قرن پنجم تا قرن نزدهم مسيحي در طي يك ونيم هزار سال نام مملكت افغانستان بشمار مي رفت.[xi]                                                                       كشوري كه امروز افغانستان ناميده مي شود تا 150 سال پيش (خراسان) نام داشت. خراسان كه مرزهاي جغرافياي آن بارها تغيير كرده است، بسيار وسيعتر از افغانستان امروزي است. مرزهاي جديد ونام افغانستان در طول صد سال اخير رسميت يافته است.   

     مطالعه اسناد نشان مي دهد كه درطول اين دوره نزديك به يك قرن نام خراسان به شكل وسيع استفاده مي شد واحمد خان نيز خودش را پادشاه خراسان مي شناخت. [xii] 

  به نظر صديق فرهنگ : دولتي كه در نيمه سده هيجدهم(1747م) توسط احمد شاه ابدالي پايه گذاري شد در عصر شاه مذكور خراسان ناميده مي شد چنانكه از زبان صابر شاه پير ومرشد احمد شاه، روايت شده كه راجع به شاه مذكور به حكمران لاهور گفت: او(احمد شاه) پاد شاه ولايت خراسان وتو صوبه دار هندوستان.[xiii]                                                            3- افغانستان: در قرن نزدهم خراسان جاي خودش به اسم تازه (افغانستان) گذاشت. واژهٔ افغانستان نخستین بار در زمان شاه شجاع و پس از نیمهٔ قرن ۱۹ توسط انگلیسها در برخی معاهده ها استفاده شد. افغان اگرچه در لغت به معنای ناله و فغان است اما در حقیقت مستعرب واژهٔ اوغان است که به اقوام پشتون گفته می شود اما اکنون، به هر تبعهٔ کشور افغانستان صرفنظر از قومی که بدان تعلق دارد "افغان" اطلاق می گردد.[xiv]

پایتخت‌های افغانستان

1-از سال ۱۷۴۷ تا ۱۷۷۵ قندهار

2-از سال ۱۷۷۵ تا اکنون کابل

فرهنگ

زبان و خط

ماده شانزدهم قانون اساسی افغانستان زبانهای فارسی (در گویش رسمی و دولتی دریپشتو را زبانهای رسمی افغانستان اعلام می کند و چنین می گوید: "از جمله زبان هاى پشتو، درى ، ازبکی ، ترکمنی ، بلوچی و پشّه یی ، نورستانی ،پاميرى و ساير زبان هاى رايج در کشور، پشتو و درى زبانهاى رسمي دولت مي باشند. در مناطقي که اکثريت مردم به يکي از زبان هاى ازبکي ، ترکمني ، پشه يي ،نورستاني ، بلوچي و يا پاميرى تکلم مي نمايند، آن زبان علاوه بر پشتو و درى به حيث زبان سوم رسمي مي باشد و نحوه تطبيق آن توسط قانون تنظيم مي گردد. دولت براى تقويت و انکشاف همه زبانهاى افغانستان پروگرامهاى موثر طرح و تطبيق مي نمايد. نشر مطبوعات و رسانه هاى گروهي به تمام زبانهاى رايج در کشور آزادمي باشد."[xv]

مشاهیر فرهنگی

از چهره‌های فرهنگی که در گستره جغرافيایی افغانستان امروز زاده شده‌اند می‌توان به مولانا جلال الدین بلخی، ناصر خسرو، سنایی غزنوی، خواجه عبدالله انصاری، ابوعبید عبدالرحمن محمد جوزجانی،حميدی بلخی، حنظله بادغيسی، ظهيرالدين فاريابی واعظ کاشفی، کمال الدین بهزاد، عنصری بلخی، فارابی،ابواسحاق فارابی، ابوشکور بلخی و سید جمال الدین حسینی ،خلیل الله خلیلی اشاره کرد. [xvi]

سینما

اولين سينماي افغانستان درعصر امان الله  خان راه اندازي شده وطبق آمار دولتي درسال 1349درسراسر افغانستان 20 سينما وجودداشت كه درسالهاي بعدبه تعداد آنها افزوده شد. [xvii]

رادیو و تلویزیون

تلويزيون افغانستان در زمان رياست جمهوري داود خان تاسيس شد امافعاليت امتحاني آن در ماه حمل سال1357 شروع وافتتاح آن بيست وهشت اسد 57 بمناسبت سالروز استقلال افغانستان صورت گرفت. (شناسنامه افغانستان،ص476) افغانستان دارای یک سازمان رسانه ای ملی به نام "رادیو تلویزیون ملی افغانستان" (RTA) می باشد.این سازمان دارای یک کانال تلویزیونی و یک کانال رادیویی میباشد. اگرچه RTA رسانه ای متعلق به دولت است اما طبق قوانین جدیدرسانه ای نه دولتی و نه خصوصی ، بلکه رسانه ای مردمی است که صرفا هزینه اش را دولت تامین میکند. علاوه بر RTA رادیو و تلویزیون های خصوصی دیگری در افغانستان وجود دارد که شامل نزدیک به ۱۰۰ فرستنده رادیویی و حدود ۱۰ شبکه تلویزیونی می شود. [xviii]

فهرست شبکه های تلویزیونی افغانستان

الف) دولتی

1- سراسری

تلویزیون ملی افغانستان

2- محلی

1- تلویزیون بدخشان   2- تلویزیون هرات 3- تلویزیون کندهار 4- تلویزیون خوست    5- تلویزیون بلخ 6- تلویزیون نیمروز     7- تلویزیون سمنگان   8- تلویزیون ننگرهار 9- تلویزیون بغلان  10- تلویزیون جوزجان 11- تلویزیون تخار 12- تلویزیون کندوز 13- تلویزیون فراه      14- تلویزیون غزنی15- تلویزیون فاریاب 16- تلویزیون گردیز   17- تلویزیون هلمند 18- تلویزیون پکتیا 19- تلویزیون پروان [xix]  

ب) خصوصی

1- سراسری

1- تلویزیون طلوع    2- تلویزیون افغان پخش غیر مستقیم                                                                    برنامه‌ها در هرات     3- تلویزیون آینه 4- تلویزیون آریانا          5- تلویزیون لمر      6- تلویزیون شمشاد 7- تلویزیون تمدن  8- تلویزیون نور متعلق به برهان الدین ربانی  

2- محلی

کابل

1- تلویزیون فردا  2-  تلویزیون نورین

هرات

1- سيماي غوريان 2- تلويزيون هري

3- تلويزيون ساقي 4- تلويزيون ملت

بلخ  

 تلویزیون آرزو

فهرست شبکه های راديوهاي افغانستان

دولتی

1- رادیو افغانستان 2- رادیو هرات 3- رادیو فراه 4- رادیو کندهار   5- رادیو خوست    6- رادیو بلخ   7- رادیو نیمروز 8- رادیو سمنگان

 9- رادیو ننگرها 10- رادیو لغمان 11- رادیو تخار 12- رادیو کندوز  13-  رادیو پکتیا (رادیو گردیز) 14- رادیو غزنی 15- رادیو هلمند          16- رادیو کنر 17- رادیو فاریاب 18- رادیو غور  19- رادیو بادغیس 20- رادیو بدخشان 21- رادیو بغلان 22- رادیو پکتیکا 23- رادیو زابل

خصوصی

1- آرمان اف ام  2- رادیو کلید هرات 3- رادیو صبح بخیر افغانستان                            

4- آریانا اف ام 5- رادیو سحر6- رادیو ندای صلح  7- رادیو صدای زن فغان 8- رادیو صدای عدالت 9- رادیو سلام طندار 10- رادیو آزاد افغان 11- شرق رادیو 12- رادیو صلح پیغام  13- رادیو جبل السراج 14- رادیو شورای قره باغ 15- رادیو بامیان 16- ملی پیغام رادیو  17- رادیو آمو  18- رادیو ارتباط 19- رادیو غزنویان 20- رادیو نیلی دایکندی 21- رادیو امام صاحب 22- رادیو استقلال 23- رادیو جاغوری 24- رادیو ندای صبح  25- رادیو نوبهار 26- رادیو پکتیکا غږ 27- رادیو قویاش28- رادیو رابعه بلخی 29- رادیو سباوون  30- رادیو صدای صلح (کاپیسا) 31- رادیو صدای صلح (پروان) 32- رادیو شړن  33- رادیو سپین غر 34- رادیو تخارستان   35- رادیو تراج میر 36- رادیو وطندار 37- رادیو یوه والی غږ              38- رادیو ظفر  39- رادیو زهره 40- رادیو آیینه

سایر رادیو ها

رادیو صدای جوان

رادیو شریعت رادیوی غیر رسمی و غیر قانونی مربوط به گروه طالبان[xx]

رسانه های چاپی

 پس از برقراري نظام جديد در افغانستان، رسانه هاي چاپي اين كشور بسيار گسترش يافته ودر پرتو آزادي بوجود آمده، نشريات مختلفي در اين كشور منتشر مي شود اما تعدادي از اين نشريات از همه معروفتر هستند مثل :

روزنامه چراغ

روزنامه انيس

روزنامه هيواد

روزنامه ارداه

روزنامه اصلاح

روزنامه ويسا

 روزنامه آرمان ملي

روزنامه راه نجات

روزنامه افغانستان

روزنامه انگلیسی زبان اوت لوک افغانستان

هفته نامه پیام مجاهد

هفته نامه اقتدار ملی

 

خبر گزاري ها

 

خبرگزاری دولتی باختر

خبرگزاری پژواک

خبرگزاری اسلامی افغان

خبرگزاری صدای افغان[xxi]

آموزش و پرورش

در زمان اشغال افغانستان توسط شوروی جنگهای داخلی این کشور(دهه‌های ۹۰ میلادی)، شالوده‌ آموزش و پرورش افغانستان از هم پاشید. در دوره‌ی قدرت طالبان حتی دختران خانه‌نشین شده و اجازه‌ی تحصیل از آنها گرفته شد. در این دوره، به جای درسهای علمی مانند شیمی و فیزیک در مدارس، بیشتر بر آموزشهای مذهبی تاکید می شد. اکنون برآورد می‌شود کمتر از نیمی از مدارس افغانستان دسترسی به آب آشامیدنی داشته باشند. پس از حمله‌ امریک به افغانستان در سال ۲۰۰۱ میلادی و فروپاشی طالبان، با روی کار آمدن نظام جديد در اين كشوروضعیت تحصیل اندک‌اندک رو به بهبودی می‌رود ولی با این وجود هنوز بیش از 70٪ مردم افغانستان از سواد خواندن و نوشتن بی‌بهره‌اند.

مراكز آموزش عالي [xxii]

در حال حاضر ۱۳ دانشگاه  دولتي ودو دانشگاه خصوصي و ۶ مرکز تربيت معلم ، در سراسر افغانستان وجود دارد. در کنکور ورود به دانشگاه سال ۱۳۸۵ خورشیدی، ۸۰ هزار نفر شرکت کرده اند. برآورد مسئولان اینست که حدود سی هزار دانشجو به علت نبود امکانات از ورود به دانشگاه محروم شوند.

پوهنتون ها ومؤسسات عالي افغانستان عبارتند از:

 

  1- پوهنتون کابل

2- پوهنتون طبی کابل

3- پوهنتون تعلیم وتربیه کابل

4- پوهنتون پولیتخنیک کابل  

5- پوهنتون ننگرهار

6- پوهنتون هرات  

7- پوهنتون بلخ

8- پوهنتون بامیان

9- پوهنتون کندهار

10- پوهنتون تخار

11- پوهنتون خوست

12- پوهنتون پکتیا

13- پوهنتون البیرونی

14- موسسه تحصیلات عالی بدخشان

15- موسسه تحصیلات عالی بغلان

16- موسسه تحصیلات عالی پروان

17- موسسه تحصیلات عالی جوز جان

18- موسسه تحصیلات عالی قندوز

19- موسسه تحصیلات عالی فاریاب

درسالهاي اخير دودانشگاه خصوصي نيز تاسيس شده كه
اولين دانشگاه خصوصي سال گذشته در كابل با مجوز وزارت تحصيلات عالي تاسيس گرديد.اين دانشگاه كه كاردان نام داردتوسط آقاي رويين رحمانی، تاسيس گرديد، در حال حاضر تنها در رشته "مديريت و حسابداری" فعاليت می کند، دوصد نفر دانشجو دارد و هر ماه 150 دالرشهريه در يافت مي كند، طبق گفته مسئولين اين دانشگاه طي سه سال اينده در سه رشته اقتصاد، حقوق و کامپيوتر نيز دانشجو مي پذيرد.در اين دانشگاه اساتيد داخلي و خارجي تدريس مي كنند.

سر انجام در سال جديد نيز يك دانشگاه خصوصي در مزار شريف به نام « دانشگاه مولانا» تاسيس گرديد. اين دومين دانشگاه يا موسسه تحصيلات عالي است كه از سوي افغانها در داخل كشور تاسيس مي گردد. اين دانشگاه نيز 300 دانشجو را در شته هاي روزنامه نگاری و حقوق و علوم سیاسی جذب كرده است و براي یک ترم تحصیلی شش ماهه دراين دانشگاه 15 مبلغ هزار افغانی شهريه در يافت مي كند. طبق گفته مسئول اين دانشگاه، در سال هاي آينده ميزان پذيرش و تعداد رشته ها نيز افزايش خواهد يافت.

گردشگری

جاذبه های توریستی افغانستان، زمانی هزاران جهانگرد را به این کشور فرا می خواند؛ سالهایی که امنیت خوب بود و کمتر خارجی این ترس را به خود راه می داد که در سفر به افغانستان، احتمالا از سوی یک گروه مسلح ربوده خواهد شد و یا انفجاری به زندگی او پایان خواهد داد.

آنگونه که مسئولان دولتی در افغانستان می گویند، سالها پیش صنعت گردشگری سومین منبع عایداتی برای این کشور بوده است اما حالا، وضعیت به گونه دیگری است.               

 تعداد افرادی که برای بازدید از آبدات تاریخی و محلات توریستی افغانستان به این کشور سفر می کنند، با گذشت زمان کمتر می شود و این مسئله برای ادارات تازه تاسیس جهانگردی در افغانستان، به هیچ وجه خبر خوشی نیست.



[i] - دولت آبادی، بصیر احمد، شناسنامه افغانستان،تهران، محمد ابراهیم شریعتی، 1382 ص 278

[ii] - همان ص 280

[iii] - همان

[iv] - همان ص284 -289

[v] - سایت wikipedia.com

[vi] - همان

[vii] - همان

[viii] - همان

[ix] - همان

[x] -  غبار، غلام محمد ، افغانستان درمسير تاريخ، تهران، انتشارات جمهوری، ص 9                                                        

[xi] - همان

[xii] - همان

[xiii] - موسوی ، سید عسکر ، مترجم: اسدالله شفايي ، هزاره هاي افغانستان ص 34

[xiv] - غبار ، غلام محمد ،افغانستان در مسیر تاریخ ، انتشارات جمهوری ، تهران ،1384 ص9

[xv] - قانون اساسی جدید افغانستان

[xvi] - سایت wikipedia

[xvii] - شناسنامه افغانستان،ص476

[xviii] -  سایت wikipedia

[xix] - همان

[xx] - همان

[xxi] - سایت bbc بخش فارسی ( افغانستان)

 Arman Website-Afghanistan سایت -[xxii]

+ نوشته شده توسط عبدالعلی حسنی در یکشنبه بیست و هفتم دی 1388 و ساعت 0:56 |